DOLAR 7,5721
EURO 8,9904
ALTIN 475,58
BIST 9,8162
Adana Adıyaman Afyon Ağrı Aksaray Amasya Ankara Antalya Ardahan Artvin Aydın Balıkesir Bartın Batman Bayburt Bilecik Bingöl Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Düzce Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Iğdır Isparta İstanbul İzmir K.Maraş Karabük Karaman Kars Kastamonu Kayseri Kırıkkale Kırklareli Kırşehir Kilis Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mardin Mersin Muğla Muş Nevşehir Niğde Ordu Osmaniye Rize Sakarya Samsun Siirt Sinop Sivas Şanlıurfa Şırnak Tekirdağ Tokat Trabzon Tunceli Uşak Van Yalova Yozgat Zonguldak
İstanbul 25°C
Parçalı Bulutlu

ŞİRKETE BORCU OLAN ŞİRKET ORTAKLARINI BEKLEYEN BÜYÜK HACİZ TEHLİKESİ

Ali Çakmakçı YMM-E.Hesap Uzmanı
Yeminli Mali Müşavir, E. Hesap Uzmanı Genel Müdür Yrd,, Vergi Bölüm Başkanı

Ali ÇAKMAKCI

Yeminli Mali Müşavir

E-mail: info@adenymm.com.tr

Şirketlerin borçlarının ortaklar nezdinde etkisi şirket yapılanmalarını da doğrudan etkilemektedir. Bu kapsamda, günümüzde şirket borçlarının kendilerine nasıl yansıyacağı konusunda şirket ortaklarının ciddi tereddüt içinde oldukları gözlemlenmektedir. Borçlu şirketlerle birlikte, ortakların da şirket borçlarından dolayı takibe tabi olup olmayacakları özel olarak incelenmesi gereken bir konudur.

1-Sermaye Şirketlerinde Ortakların Şirket Borçlarından Dolayı Sorumlulukları:

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu, kesin bir sınır çizerek AŞ’lerde ortakların sorumluluğunu sadece taahhüt etmiş oldukları sermaye payları ile yine “sadece şirkete karşı” olarak tayin etmiştir. Bu durum, AŞ lerde şirket alacaklılarının ortaklar nezdinde takibe girmelerine engel teşkil etmektedir.

Limited şirketlerde de ortaklar, şirket borçlarından sorumlu olmayıp, sadece taahhüt ettikleri esas sermaye paylarını ödemekle ve şirket sözleşmesinde öngörülen “ek ödeme” ve “yan edim” yükümlülüklerini yerine getirmekle yükümlüdürler.

Bir sermaye şirketi türü olan limited şirketlerde ortaklar açısından sınırlı sorumluluk ilkesi geçerlidir. Ortağın asıl borcu, taahhüt ettiği sermayeyi ödemektir. Sermaye borcunu tam olarak yerine getiren ortağın sorumluluğu sona ermektedir. Türk Hukukunda ortaklar, limited şirketin borçlarından şahsen sorumlu değildirler. Başka bir ifade ile, limited şirket, ortaklık borçlarından sadece ortaklığın mal varlığı ile sınırlı olarak sorumlu bulunduğu, esas sermayesi muayyen ve bu sermaye ortakların sermaye paylarının toplamına eşit olan ortaklıktır. Ortakların sorumluluğu sadece ortaklığa karşıdır ve esas sermaye payı ile sınırlıdır.

İlke olarak kanun, ortaklarla sermaye şirketleri alacaklıları arasında bir ilişki kurmamış, alacaklılara ortaklara başvurma imkanını tanımamıştır. Bu ilkenin üç istisnası vardır. Birincisi, TTK.nın 532/f.3 maddesindeki “açığı kapama yükümü”, İkincisi “selef sıfatıyla sorumluluk” (TTK. 529, 530 ve 531 maddeleri) ve üçüncüsü ise “kamu borçlarından ortakların sorumluluğu”dur.

2-Yargıtay Hukuk Genel Kurulu Kararının Etkileri:

Yukarıdaki yasal açıklamalara karşın, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, 2014/12-1078 K. 2016/600 T. 11.05.2016 numaralı kararında ise çok önemli bir karara imza atarak, şirkete borçlu ortakların malvarlığı nezdinde haciz yapılabileceği yönünde çok önemli bir karara imza atmıştır.

Yargıtay Hukuk Genel Kuruluna göre, limited şirketlerde, şirket ortağının şirket tüzel kişiliğine sermaye koyma borcu olması, şirket tüzel kişiliğinin, şirket ortağında mal, hak ve alacağının bulunması halinde, bu alacak kalemleri, şirketin şahsi alacaklıları tarafından İcra ve İflâs Kanunu 89. maddesi uyarınca haczedilebilecektir.

Şirket ortağı, şirket tüzel kişiliğine karşı üçüncü kişi konumundadır. Şirket borçlarından dolayı kural olarak ortaklık tüzel kişiliğinin sorumlu olması, ortağın, ortaklık tüzel kişiliğine göre üçüncü kişi sayılıp sayılmaması ile ilgili değildir. Ortak, şirket tüzel kişiliğine göre üçüncü kişidir ve ortaklığın, ortaklardan alacağının bulunması halinde, şirket alacaklıları, şirket ortağına bu alacaklar için üçüncü kişi sıfatıyla haciz ihbarnamesi gönderebilir.

Bu durumda, Yargıtayın bu kararı bu aşamadan sonra şirkete sermaye koyma borcu, şirkete cari hesap borcu, şirketten mal veya hizmet alımı nedeniyle ortaya çıkan borçlar, şirket alacaklarının ortak tarafından tahsilatı, ortağın şahsi borçlarının veya kredilerinin şirket tarafından ödenmesi durumunda artık şirket alacaklıları İİK hükümleri kapsamında ortaklar üzerine rahatlıkla haciz işlemi başlata bileceklerdir.

Buna karşın, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’ nun 11.05.2016 tarihli yukarıdaki kararına kadar Anonim ve Limited Şirket ortaklarına, ortağı oldukları şirketlerin üçüncü kişilere olan borçları nedeniyle şahsi mal varlıklarına yönelik haciz ihbarnamesi gönderilemiyor ve şahsi mal varlıklarının haczedilme imkanı bulunmuyordu.

6102 Sayılı TTK’nın 329. Ve 573. maddelerine göre şirket ortaklarının sorumlulukları sadece şirkete karşı olmasına karşın, yargının önemli bir organı aksi yönde karar vermiştir.

Bu karar, şirket alacaklarının artık şirket ortaklarına karşı takip işlemlerine girmesine olanak tanıdığından şirket ortaklarının bu konuda daha titiz davranmaları gerektiği düşünülmektedir. Bize göre, şirketin tüm borçları yerine şirketin ortaktan alacakları kadar takip muameleleri yapılması gerekmektedir. Aksi düşünce tarzı, şirketin borçlarından ortakları sorumlu tutmak olacaktır ki, ticaret kanunumuz bu konuda asli kuralları koymuştur. Bu durum, ortakların hukuki güvenlik ilkesini de zedeleyebilecektir.

 

YORUMLAR

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.